De nooit gewaardeerde heldendaad van Ferdinand van Wersch

Ferdinand van Wersch stierf op 79 jarige leeftijd in Heerlen. Behalve verdriet bij zijn nabestaanden was er ook verdriet bij het verenigingsleven van Heerlen.

Als zoon van een schilder had Fer een groot bedrijf met tientallen schilders die ondermeer voor de Staatsmijnen opdrachten uitvoerde. In zijn vrij gemaakte tijd organiseerde hij erg veel voor allerlei clubs in Heerlen. Hij stond vooraan wanneer er een volksfeest georganiseerd moest worden.

Hij werd geboren op woensdag 26 juli 1876 in de Emmastraat 8 in Heerlen. Toen heette die straat nog de Dorpsstraat. Hij begon een schildersbedrijf. Eerst in de Klompstraat en later in de Stationsstraat. Heerlen was juist in die tijd aan het groeien, mede door de komst van de trein in 1896 en de opkomst van de mijnbouw. Dat betekende vele nieuwe huizen en fabrieken. Ferdinand sloot een contract met de Staatsmijnen en de zaak breidde stevig uit.

Bron: Familie van Wersch

Hij was o.m. jarenlang voorzitter van de R.K. middenstandsvereniging en van de R.K. schilderspatroonsbond. Hij organiseerde middenstandstenstoonstellingen, gymnastiekfeesten, wielerfeesten, schuttersfeesten, priesterfeesten, enz. Verder was hij, die de folklore na aan het hart lag, voorzitter van het huldigingscomité bij gelegenheid van het 450-jarig bestaan van de Heerlense schutterij St. Sebastianus en voorzitter van het huldigingscomité bij de viering van het 90-jarig bestaan van de Kon. harmonie St. Caecilia.  Voor en tijdens de oorlog was hij commandant van de vrijwillige brandweer. Na de oorlog verwierf hij zich nog grote verdiensten voor de schutterij als lid van de commissie van bijstand; niet voor niets werd  hij dan ook tot erelid benoemd. Vier jaar lang diende hij de gemeenschap als lid van de gemeenteraad en dan mag zeker niet vergeten worden zijn jarenlange commandantschap van de Heerlense vrijwilliger brandweer – zowel vóór de oorlog (tot 1930) en vooral ook onder de bezetting.

De vrijwillige brandweer had ook een grote plek ingenomen in zijn hart. Op 8 april 1908 werd die opgericht. De voorzitter was de heer Schmitz, een zeer markante figuur met een grote grijze baard. De tweede voorzitter was, volgens de geschriften Willem van Wersch, volgens anderen Edmond van Wersch. En als één van de twintig leden was Ferd van Wersch. Alle drie waren het broers. Later zou Ferd als luitenant het commandantschap op zich nemen.

Aan hem persoonlijk dankt Heerlen dat op 17 september 1944 – de bevrijdingsdag – het station niet tot de grond toe afbrandde. Op eigen risico riep hij zijn brandweer op, die dapper met het blussingswerk begon nadat hij een Duitse autoriteit had weggestuurd met de verzonnen mededeling dat hij van hoger hand opdracht had om de brand in het station te blussen. Tijdens de oorlog was hij ook steeds het allereerst op zijn post als de sirenes gierden. Op 70-jarige leeftijd werd hij door de brandweer met een borstbeeld van hem zelf, gemaakt door de Heerlense beeldhouwer H. Stump, vereerd.

Bron: Familie van Wersch
Bron: Familie van Wersch

Op zondagmorgen 17 september 1944 zagen de Duitsers in Heerlen dat het afgelopen was. Dat er niets meer aan te doen was. Voordat zij voorgoed vertrokken, staken zij echter eerst nog onder andere het station in brand. Toen de luchtbeschermingsdienst dat ontdekte trok er onmiddellijk een opruimingsploeg heen om de inboedel te redden. Deze ploeg werd door de nog aanwezig Duitsers uit elkaar geschoten. De vrijwillige brandweer onder leiding van Fer van Wersch wist achteraf een deel van het station te behouden. Tijdens het blussen kwam er een Duitse officier langs, die wilde weten waar het blussen voor  nodig was. Luitenant Van Wersch stuurde hem weg en ging rustig door met het bluswerk. De man accepteerde het gezag en lichtte zijn laarzen nog op om de  brandslangen niet te beschadigen.

Ingezonden verhaal

Ingezonden verhaal

Als lezer van HeerlenVertelt.nl zal het vaak voorkomen dat u gebeurtenissen, locaties of gebouwen herkent. Wanneer u graag zelf een verhaal hierover wilt schrijven en insturen kan dit natuurlijk!

5 thoughts to “De nooit gewaardeerde heldendaad van Ferdinand van Wersch”

  1. De familie van Wersch waren onze buren in de Stationsstraat. Mijn ouders hadden er een hoedenwinkel. Van Cara van Wersch weet ik dat ze actrice was en op de Belgische televisie en in toneeluitvoeringen regelmatig te zien was.
    Later was in het pand van schildersbedrijf van Wersch een brommerwinkel, de Motorunie, gevestigd, maar de familie van Wersch woonde nog op het bovenhuis

  2. Cara van Wersch, ja, die was inderdaad actrice, heb haar een keer gezien in een film op de BRT. Volgens mijn moeder heette ze trouwens eigenlijk Carla van Wersch, Cara was haar artiestennam. Mijn moeder vertelde ook dat zij vroeger op de kermis met haar zus altijd ging kijken naar een steile wandrijder; die heette Bob Carrow en zijn assistente heette Miss Kitty. Mijn moeder en haar zus waren helemaal wég van die man. Die man vroeg soms of een van de meisjes in het publiek zin had om bij hem achterop de wand omhoog te rijden. Mijn moeder wist dat één keer een meisje mee omhoog ging en dat was Cara van Wersch.

    1. Beste Susanne. Leuk om dit te lezen. Dat wist ik niet. Ze heette niet Carla, maar Corrie van Wersch. Ik ben wel nieuwsgierig.
      Op mijn website heb ik haar levensverhaal staan. Zij was mijn tante en we hebben haar ook begraven.
      Via mijn website kun je mij mailen want ik ben nieuwsgierig of jullie nog foto’s of andere verhalen over haar hebben.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.